Afgelopen week vanaf Alicante via Cualin, Almeria, Motril naar Malaga gereden. Onderweg meerdere coöperaties bezocht, een excursie met Spaanse telers bijgewoond. Met verschillende teeltvoorlichters, aangesloten bij de diverse coöperaties, gesproken. Een zaadhuis, specifiek op de Mediterrane landen georiënteerd (Ramiro Arnedo semillas) bezocht. Kortom een interessant programma.

 

In oktober de Spaanse tuinbouwgebieden bezoeken is eigenlijk onverantwoord. De gewassen staan in de regel super te groeien. Het weer is top, de prijsdruk in Nederland veelal groot terwijl in Spanje de vroegste zaaiingen de eerste kleur gaan tonen. In principe niet goed voor het moraal. Beter is in januari/februari zo’n trip te maken maar goed!

 

Opvallend is toch wel dat de Spaanse coöperaties, dus telers zich steeds meer op spécialitiés gaan concentreren. Ik heb serieus veel kleine minipruim, troscherry etc. gezien.

Ik ben bij 3 verschillende coöperaties geweest t.w. Vitasol, La Palma en Procam. Dan heb je zo’n 2000 ha. aan afzet te pakken. We praten dan niet alleen over tomaat!

Gemiddeld bestaat de indruk dat het areaal tomaat stabiel blijft, zoals gezegd meer spécialitiés en trostomaten (minder areaal in de losse oogst) het areaal komkommer en aubergine krimpen terwijl het areaal paprika stijgt.

 

Natuurlijk heb ik niet de gemiddelde teler gezien, ben op sleeptouw genomen door mensen verbonden aan de diverse coöperaties maar zo door het gebied rijdend, blijft het areaal toch altijd wel indrukwekkend. Aan de andere kant zie je toch ook wel de nodige kassen leeg staan, sowieso staat er nog veel oude rotzooi maar als ik kijk wat er de laatste 5 jaar is veranderd vind ik het niveau toch stijgen!! Ik heb mooie boogkassen gezien, met hoge draadsystemen, natuurlijk ook de ouderwetse op en neer systemen. Telers welke bewust zijn van de inspanning die moet worden geleverd om een rendabele teelt te kunnen draaien. Kortom bedrijven met een sterk management en visie maar ook bedrijven met de “Spaanse insteek”. Er wordt meer teeltkennis uitgewisseld dan in het verleden, blijft vaak bij uitwisselen, toepassen is wat anders.  De coöperaties geven meer en nadrukkelijk op het ras toegespitste informatie en adviezen. Ieder ziet het gemeenschappelijke doel, geld verdienen en dat doe je door kwaliteit en voldoende product te leveren. Het biologisch telen krijgt steeds meer aandacht. De kassen zijn vrijwel allemaal afgegaasd en voorzien van een sluis bij de entree van de kas. Witte vlieg, Bermisia, Trips en Tuta Absoluta zijn momenteel de grootste bedreigingen. Later worden dat de schimmels (botrytis, Phythofthora etc.) Geen kas is hetzelfde. De nokrichting, de hoogte, de onderbouw, type folie, folie leeftijd (in de regel gaat een folie dek 3 jaar mee). Kortom het blijft moeilijk een algemeen beeld te krijgen van hoe een teelt zou moeten worden aangestuurd. Het is echt mega bedrijfspecifiek.

Als substraat kom je veel Perlite tegen daarnaast wordt in steenwol en kokos geteeld. Grondteelten heb ik minder gezien maar worden wel toegepast. Er wordt ieder jaar meer  geënt . Het gaat dan om dubbelkoppers, veelal op 2 bladeren getopt. De stengel dichtheden liggen rond de 2,7 tot 3 stengels per m². De discussie in deze tijd van het jaar gaat in de meeste gevallen over het moment waarop het krijt van het foliedek moet worden verwijderd. In de regel gebeurt dit gefaseerd (laagje voor laagje). De nadruk op het teeltbeleid is nog steeds >> het buiten houden van de temperatuur. De buitenomstandigheden zijn nog steeds zomers, een graad of 28˚ - 29˚ met een instraling van 800 – 900 watt. Je ziet duidelijk de verschillen tussen de kassen als het gaat om de krijtdichtheid. Kassen met het meeste licht staan vanzelfsprekend het meest generatief (wel eens te generatief >> veel splijtrossen etc.) Kassen welke nog dik in het krijt liggen staan aanmerkelijk vegetatiever. Zoals gezegd er zijn bedrijven met visie welke het krijt door te boenen verwijderen terwijl anderen wachten op regen.

 

Het interessante van deze trip was dat deze in een 2 persoonscomité werd uitgevoerd waardoor de discussie vooral door de Spaanse telers, teeltadviseurs en verkopers werd gevoerd, Op deze manier krijg je toch meer idee van wat er bij deze mensen speelt (zonder de dominantie en soms betweterigheid met alle goede bedoelingen van dien van de Nederlandse aanwezigen).

Algemeen staan de gewassen ziekten en plagen vrij, blad strekt mooi uit, de zetting c.q. bevlieging is goed.

Tijdens de opkweek wordt al gewerkt met biologische inzet welke na het uitplanten wordt doorgetrokken. Zoals gezegd er wordt steeds meer geënt. Planten worden geleverd in pluggen, steenwolpotten (5X5 cm) perspotjes van 3 cm. 

Zoals gezegd, de zomer is nog in vol ornaat aanwezig (naar regionale maatstaven was het weer beter dan gemiddeld)  en dan zien ze hier in de gewassen terug. Meer en betere groei, gewassen liggen ook voor op schema. Er gaat meer vroege productie komen. De productiekosten liggen natuurlijk heel anders dan in Nederland. Allemaal veel minder kapitaalsintensief maar basis producten zoals touw, steenwol liggen qua prijs hoger dan in Nederland. De arbeidskosten liggen per regio sterk uiteen. Rond Almeria waar toch ook nog wel veel met dagloners wordt gewerkt liggen de uurlonen rond de 5 tot 6 EURO terwijl in de andere gebieden ook uurtarieven van 10 EURO worden genoemd maar dat zijn in de regel vaste werknemers welke een aanmerkelijk hoger arbeid prestatieniveau halen. In een aantal gevallen wordt op basis van prestatie extra beloont. Arbeid wordt door allerlei nationaliteiten ingevuld. Bij Cualin is bijvoorbeeld sprake van 24 nationaliteiten. Dit bedrijf is trouwens wel het voorbeeld plaatje van hoe het toch ook in Spanje kan. Ik heb daar aangegeven dat je, je net op een Nederlands ingericht en aangetuurd bedrijf waant. Echt top!!! Wordt wel nadrukkelijk aangegeven dat dit niet via slag of stoot is gelopen, maar het staat nu wel!

Verder kom ik op de meeste bedrijven qua werknemers Noord Afrikaners tegen.

Water is geen probleem (meer) in deze regio. Er komt kwalitatief goed water uit de bergen. De EC’s variëren wel qua hoogte, meer naar de zee toe is de EC van het basiswater 1,3 EC terwijl meer naar boven de EC rond de 0,7 ligt. Recirculeren wordt nauwelijks gedaan. De druppel EC’s fluctueren van 2,3 tot 3,5 aan druppelwaarden, afgestemd op het gewas en de visie van de teler. Ook op het voedingselementen vlak worden stappen gemaakt!

De plantkleur is de laatste dagen o.i.v. het mooie nazomerweer behoorlijk bijgetrokken. Ik spreek de verwachting uit dat de plantkleur zodra  het weer, weer omslaat naar vochtig, enigszins somber najaars weer <> stralingniveaus onder de 1000 joules per dag,  in kleur gaat teruglopen serieus. De oorzaak van het teruglopen in plantkleur zit hem naast wortelkwaliteit in de opname c.q. aanbod van o.a. kleurmakers (IJzer, mangaan, fosfaat). De plantbelasting is nog steeds heel behoorlijk (vergelijkbaar tot iets lager dan in juli maar nog behoorlijk hoog). De gewassen staan groeizaam terwijl  o.i.v. donker weer aanmerkelijk minder water wordt aangeboden dan in juli. Kortom in mmol en umol berekend kloppen de schema’s/giften wel maar omdat in totaal volume aanmerkelijk minder water dan in juli wordt aangeboden (in juli dagelijks 6 tot 8  liter water terwijl we nu op 3 tot 4 liter water zitten) kan het zijn dat de totaalgift volume aan voedingstoffen onvoldoende is. Kortom verhoog je IJzer en Mangaan gift, stem de gift af op het volume (geconcentreerder). Bij het verhogen van je IJzergift wel letten op je pH. Een te hoge druppel pH kan neerslag binnen het druppelsysteem oproepen. Streef een druppel pH van 5,2  na. In dit kader ook je druppel EC op niveau houden.

Resumerend >> er staan groeizame behoorlijk belaste gewassen, de zoutconsumptie is hoog terwijl door het vochtige inactieve weer in verhouding/in volume te weinig voeding wordt aangeboden!!

M.b.t. wortels >> koester deze!! De aankomende weken blijft de plantbelasting gelijk terwijl het licht in het kader van  de kalender datum afneemt. Dus repareren is niet meer mogelijk. Kortom druppel met een theelepel en bepaal zo nauwkeurig mogelijk de start maar vooral ook  de stoptijden om de gewenste intering tijdens de nacht te verwezenlijken. (opbouw zuurstof).

 

 

 

 

 18 april 2011

 Het zijn de wortels die s'nachts  o.i.v. worteldruk het water de plant in pompen en voor een plantgwichtstoename zorgen  en niet het water niveau als zodanig. Beredeneer niet van hoe ver de mat al is ingeteerd maar vooral ook van  hoeveel water is nog voor handen. 10% interen betekent dat in principe nog 90% water in de mat aanwezig is (beredeneert vanuit het verzadigingspunt). Het creëren en het in stand houden van goede wortels is een samenspel tussen water en zuurstof. De meeste steenwolmatten hebben de eigenschap om beide aan te bieden maar dan wel met de juiste strategie. De daglengte neemt iedere dag verder toe, dus ook de lengte waar tussen je druppelt> de mat volledig verzadigd is, dus een laag (lager) zuurstof getal (water kan nu eenmaal minder zuurstof bevatten dan lucht, lijkt me duidelijk). Betekent dat er s’ nachts moet worden gewerkt aan het zuurstof niveau!! Zoals gezegd het zijn de wortels die het moeten doen en niet direct het water niveau (we spreken nog steeds over de nacht). De nieuwe mattypes geven het water zo makkelijk af dat je met serieus lagere mat niveaus kunt en moet werken. Teer s’ nachts tegen de 20% in (gemeten vanuit het verzadigingsniveau >> van 75% dus richting 60%). Het drain tijdstip niet te geforceerd nastreven. Zodra je begint te druppelen komt de plant niet meer te kort (dat zie je aan je grafiek). 11.00 uur drain gaat spelen als om 11.00 de ramen o.i.v. buitenomstandigheden 100% openstaan omdat het zomer is (dan moet de nacht EC onder de pot zijn weg gedruppeld).  

 

 

Onder de huidige omstandigheden waken dat je niet de intentie hebt s’ ochtends te snel de mat weer richting het verzadigingsniveau te druppelen. Tussen 10.00 en 12.00 uur loopt de kas c.q. planttemperatuur snel o.i.v. straling op. De verdamping neemt eveneens snel toe. Geef je in een relatief kort tijdsbestek veel, koud water dan zakt of in ieder geval stijgt de mattemperatuur niet waardoor het verschil in mat c.q. wortel temperatuur t.o.v. de kop/planttemperatuur (verdamping) uit elkaar gaan lopen >> resulteert tot meer verdamping dan de wortel kan aanvoeren + de kans op het nat slaan van het stengelvoetje <> condensatie van de stengel. Kortom een later draintijdstip accepteren (bijvoorbeeld 12.30 i.p.v. 11.00 uur). Druppel EC niet onder 3.1 brengen i.v.m. bloemkleur kwaliteit.